Ransomware халдлагад өртвөл эхний 24 цагт юу хийх вэ?
Байгууллага ransomware халдлагад өртсөн үед эхний 24 цагийн алхмууд: тусгаарлах, нотлох баримт хадгалах, GravityZone-оос шалгах, нууц үг шинэчлэх, хуулийн дагуу мэдэгдэх, офлайн нөөцөөс сэргээх.
Товчхондоо
- Халдвартай төхөөрөмжийг сүлжээнээс салга; аргагүй бол л унтраа — санах ой дахь нотлох баримт устна.
- Лог, золиосын захидал, шифрлэгдсэн файлын жишээг хадгалж, нууц үгээ шинэчлэн, хуульд заасан төвд мэдэгд.
- Эх үүсвэрийг арилгасны дараа офлайн нөөцөөс эрэмбээр сэргээ; CISA, FBI золиос төлөхийг зөвлөдөггүй.
Товч хариулт: Ransomware илэрвэл эхлээд халдвартай төхөөрөмжийг сүлжээнээс салгаж тархалтыг зогсоо; харин аргагүй бол л унтраа, учир нь санах ой дахь нотлох баримт устдаг. Дараа нь лог, золиосын захидал, шифрлэгдсэн файлын жишээг хадгалж, нууц үгийг шинэчлэн, удирдлага болон хуульд заасан төвд мэдэгдэнэ. Халдлагын эх үүсвэрийг арилгасны дараа л офлайн нөөцөөс ач холбогдлын дарааллаар сэргээнэ.
0–1 цаг: тархалтыг зогсоо
- Хариуцах хүнээ тодорхойлж, төлөвлөгөөгөө нээ. Нэг хүн шийдвэр гаргаж, бусад нь түүний зааврыг дагана. Халдлагын үеийн төлөвлөгөө (IR plan) байгаа бол түүний дагуу ажилла.
- Төхөөрөмжийг сүлжээнээс салга. Кабелийг салгаж, Wi-Fi-г унтраа. Олон төхөөрөмж өртсөн бол тухайн сегментийг switch-ийн түвшинд салгах нь хамгийн хурдан. Виртуал машиныг тусгаарлах эсвэл түр зогсоо (suspend).
- Унтраах нь сүүлчийн арга. Өөр аргаар салгаж чадахгүй үед л унтраа — унтраахад санах ой (RAM) дахь ransomware-ийн ул мөр, нотлох баримт устдаг.
- Тусдаа холбооны суваг ашигла. Халдлага үйлдэгч дотоод и-мэйл, чатыг харж байж болзошгүй тул утас эсвэл байгууллагын сүлжээнээс гадуурх суваг ашигла.
- Нөөц хуулбараа хамгаал. Нөөцийн сервер, NAS-ийг сүлжээнээс салгаж, шифрлэгдээгүй эсэхийг шалга. Халдвартай төхөөрөмжийг нөөц рүү холбож болохгүй.
1–6 цаг: үнэлж, нотлох баримтаа хадгал
- Өртсөн системийг тогтоож эрэмбэл. Аль сервер, компьютер өртсөн, аль нь бизнест хамгийн чухал болохыг жагсаа.
- Нотлох баримт цуглуул. Bitdefender-ийн зөвлөмжөөр:
- BDSysLog ба Support Tool-ийн лог;
- золиосын захидал (ихэвчлэн .txt файл);
- Windows-ийн үйл явдлын бүртгэл (
C:\Windows\System32\winevt\Logs); - шифрлэгдсэн файлын жишээ, боломжтой бол шифрлэгдсэн ба эх хувийн хос;
- халдлага эхэлсэн ойролцоо огноо, цаг.
- GravityZone консолоо шалга. Ransomware Activity хуудаснаас ямар халдлага илэрсэн, Ransomware Mitigation файлыг сэргээсэн эсэхийг хар. EDR-тэй бол Incidents хэсгээс халдлага аль төхөөрөмж, ямар процессоос эхэлснийг тогтоо.
- Өгөгдөл гадагш гарсан эсэхийг шалга. Хэвийн бус их хэмжээний гадагш урсгал, үл мэдэх cloud руу илгээлт байгаа эсэхийг хар — халдлага шифрлэхээс өмнө өгөгдөл хулгайлсан байж болно.
6–24 цаг: хязгаарлаж, мэдэгдэж, сэргээлтэд бэлд
- Нэвтрэх эрхийг шинэчил. Хэрэглэгч, ялангуяа админ болон сервис дансны нууц үгийг шинэчил. Хэрэггүй админ дансыг энгийн болго, administrative share-ийг унтраа, RDP-г зөвхөн шаардлагатай төхөөрөмжид үлдээ, халдлагад ашиглагдсан алсын хандалтыг хаа.
- Мэдэгд.
- Удирдлага болон хуулийн хариуцагчид.
- Кибер аюулгүй байдлын тухай хуулиар хуулийн этгээд кибер халдлага, зөрчлийн талаар кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх холбогдох төвд мэдэгдэнэ (17.3.2); мэдээллийн технологийн чиглэлээр үйлчилгээ үзүүлдэг бол төвд болон өртсөн хэрэглэгчдэд даруй мэдэгдэнэ (17.1.2, 17.1.9). Хувийн хэвшлийн ихэнх байгууллагын хувьд энэ нь кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх нийтийн төв (22.2.1); төрийн өмчит онц чухал мэдээллийн дэд бүтэцтэй болон төрийн мэдээллийн нэгдсэн сүлжээнд холбогдсон байгууллагынхыг үндэсний төв хариуцна (21.2.2).
- Хувийн мэдээлэл алдагдаж мэдээллийн эзний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд хохирол учруулахаар бол түүнд даруй мэдэгдэж, авсан арга хэмжээгээ бүртгэлд тэмдэглэ (Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль, 22.2, 22.5).
- Мэргэжлийн тусламж ав. GravityZone лицензтэй бол BD Systems Asia-гаар дамжуулан Bitdefender Enterprise Support-д хандана уу: тэд ransomware-ийн төрлийг тодорхойлж, шифр тайлах хэрэгсэл олохыг оролддог (энэ нь үргэлж амжилттай, хурдан биш). Үнэгүй хэрэгслийг nomoreransom.org-оос шалга.
- Цэвэрлээд сэргээ. Хортой файл, автоматаар дахин ажилладаг тохиргоог (persistence) арилга, системийг цэвэр image-ээс суулгаж, офлайн нөөцөөс ач холбогдлын дарааллаар сэргээ. Сэргээсэн системийг халдвартай сегменттэй холбож болохгүй.
24 цагийн дараа
- Юу болсон, юу ажилласан, юу ажиллаагүйг баримтжуулж, төлөвлөгөөгөө шинэчил.
- Халдлагын нэвтэрсэн замыг хаа: шинэчлэлт, MFA, эрхийн хязгаарлалт — урьдчилан сэргийлэх 10 алхам.
Урьдчилан бэлдвэл эхний 24 цаг хөнгөн болно
- Офлайн, туршсан нөөц болон төлөвлөгөөний хэвлэмэл хувь, холбоо барих жагсаалт (удирдлага, IT, хуульч, BD Systems Asia).
- Ransomware Mitigation — шифрлэгдсэн файлыг автоматаар эсвэл админы сонголтоор сэргээнэ; хуулбарыг 30 хүртэл хоног хадгалдаг. Бүх GravityZone багцад багтдаг.
- EDR — халдлага аль төхөөрөмжөөс эхэлж, хаашаа тархсаныг нэг incident-ээр харуулж, 6–9-р алхмыг хурдасгана.
- MDR — Bitdefender-ийн аюулгүй байдлын төв (SOC) 24/7 хянаж, урьдчилан зөвшөөрсөн хариу арга хэмжээг таны баг ажлын бус цагт ч авна.
100, 500, 1000 төхөөрөмжтэй байгууллагад
- Ойролцоогоор 100 төхөөрөмж: GravityZone Business Security Premium ба офлайн нөөц.
- Ойролцоогоор 500 төхөөрөмж: GravityZone Business Security Enterprise — EDR халдлагын эхлэлийг хурдан тогтооход тусална.
- Ойролцоогоор 1000 төхөөрөмж: Business Security Enterprise эсвэл Defense XDR; 24/7 хянах баг байхгүй бол MDR PLUS.
Танай орчинд тохирох бүрэлдэхүүнийг BD Systems Asia гаргаж өгнө: Үнийн санал авах. Шийдлийн жишээг Demo Zone-оос үзнэ үү.
Түгээмэл асуулт
Компьютерийг шууд унтраах уу?
Үгүй, эхлээд сүлжээнээс салга. Унтраах нь санах ой дахь нотлох баримтыг устгадаг тул өөр аргаар тусгаарлаж чадахгүй үед л хэрэглэ.
Золиос төлөх үү?
АНУ-ын CISA, FBI, NSA, MS-ISAC-ийн хамтран гаргасан #StopRansomware гарын авлага золиос төлөхийг зөвлөдөггүй: төлсөн ч өгөгдөл тань тайлагдах, систем, өгөгдөл дахин халдлагад өртөхгүй байх, өгөгдөл задрахгүй байх баталгаа болохгүй. Шийдвэр гаргахаасаа өмнө нөөц, Ransomware Mitigation, nomoreransom.org-ийн хэрэгслийг шалгаж, хуульчтайгаа зөвлөлдөнө үү.
Хэнд мэдэгдэх ёстой вэ?
Дотооддоо удирдлагад; хуулиар кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх холбогдох төвд (хувийн хэвшлийн ихэнх байгууллагын хувьд нийтийн төв); хувийн мэдээлэл алдагдаж хохирол учруулахаар бол мэдээллийн эзэнд. Нарийн үүргээ хуульчаас лавлана уу.
Нөөц хуулбар маань ч шифрлэгдсэн бол яах вэ?
Ransomware Mitigation-ийн хуулбар (30 хүртэл хоног хадгалагддаг), шифр тайлах хэрэгсэл байгаа эсэхийг шалга. Цаашид дор хаяж нэг хувийг сүлжээнээс тусгаарласан эсвэл өөрчлөгдөхгүй (immutable) хадгал.
Манай байгууллагад 24/7 IT баг байхгүй бол?
Bitdefender MDR үйлчилгээ таны төхөөрөмжүүдийг 24/7 хянаж, урьдчилан тохиролцсон хариу арга хэмжээг авдаг. MDR PLUS багцад багтдаг.
Холбоотой
- Байгууллагаа ransomware-ээс хэрхэн хамгаалах вэ?
- EDR, XDR, антивирус — ялгаа нь юу, байгууллагад аль нь хэрэгтэй вэ?
- GravityZone: Ransomware-ээс хэрхэн хамгаалах вэ?
- EDR / XDR (GravityZone)
- REvil / Sodinokibi ransomware-д шифрлэгдсэн файлыг хэрхэн сэргээх вэ?
- Ransomware гэж юу вэ, түүнээс хэрхэн сэргийлэх вэ?
- Байгууллагын шийдлүүд
Энэ заавар тус болсон уу?
