GravityZone нэр томьёоны тайлбар (Glossary)

Энэ нэр томьёоны тайлбар нь GravityZone болон Bitdefender-ийн баримтад түгээмэл тааралддаг ойлголтуудыг цагаан толгойн дарааллаар тайлбарласан болно. Нэр томьёо бүрийн англи нэрийг хэвээр үлдээж, доор нь монгол тайлбарыг өгсөн.

Actively exploited vulnerabilities (CVEs) (Идэвхтэй ашиглагдаж буй эмзэг байдал)

Идэвхтэй ашиглагдаж буй эмзэг байдал гэдэг нь бодит халдлагад ашиглагдсан нь нотлогдсон (CVE дугаартай) аюулгүй байдлын алдааг хэлнэ. Эдгээр нь зөвхөн боломжит эрсдэл биш, батлагдсан аюул учраас ихэвчлэн нэн тэргүүнд засвар (patch) хийх эсвэл бусад аргаар бууруулах ёстой байдаг. Үүнд найдвартай эх сурвалж нь CISA-гийн хөтөлдөг Known Exploited Vulnerabilities (KEV) Catalog бөгөөд засварын тэргүүлэх дарааллыг тогтооход кибер аюулгүй байдлын салбарт өргөн ашигладаг.

ActiveX

ActiveX бол бусад программ болон үйлдлийн систем дуудаж ажиллуулах боломжтойгоор программ бичих загвар юм. ActiveX технологийг Microsoft Internet Explorer-тэй хамт хэрэглэж, статик хуудас биш харин компьютерийн программ шиг харагдаж, ажилладаг интерактив вэб хуудас хийдэг. ActiveX-ийн тусламжтай хэрэглэгч асуулт асууж, хариулах, товч дарах зэргээр вэб хуудастай харилцах боломжтой. ActiveX удирдлагуудыг ихэвчлэн Visual Basic-аар бичдэг.

ActiveX нь аюулгүй байдлын хяналт огт байхгүй гэдгээрээ онцлог бөгөөд компьютерийн аюулгүй байдлын мэргэжилтнүүд үүнийг интернетээр ашиглахыг зөвлөдөггүй.

Adware

Adware нь ихэвчлэн үнэ төлбөргүй өгөгддөг үндсэн программтай хамт ирдэг бөгөөд хэрэглэгч adware-ийг хүлээн зөвшөөрсөн тохиолдолд л тэр программыг үнэгүй ашиглах боломжтой. Adware программыг ихэвчлэн программын зорилгыг заасан лицензийн гэрээг хэрэглэгч зөвшөөрсний дараа суулгадаг тул хууль зөрчсөн үйлдэл гэж үздэггүй.

Гэсэн ч гэнэт гарч ирэх (pop-up) зар нь санаа зовоож, зарим тохиолдолд системийн гүйцэтгэлийг бууруулдаг. Мөн эдгээр программын цуглуулдаг мэдээлэл нь лицензийн гэрээний нөхцөлийг сайн мэдээгүй хэрэглэгчдэд нууцлалын асуудал үүсгэж болзошгүй.

Anti-detour

Шинэ процесс үүсгэх үеийн аюулгүй байдлын шалгалтыг тойрч гарах оролдлого.

Antimalware Scanning Storm

Нэг физик хост дээрх олон виртуал машиныг антивирус программ нэгэн зэрэг шалгах үед системийн нөөцийг эрчимтэй ашиглах үзэгдэл.

Anti-meterpreter

Ажиллах боломжтой санах ойн хуудсуудыг шалгаж, урвуу shell (reverse shell) үүсгэх оролдлогыг илрүүлнэ.

Archive bomb

Archive bomb гэдэг нь олон давхар шахсан файл юм. Үүнийг задлахад нөөцийг хэт их зарцуулж, антивирус программ эсвэл систем гацахад хүргэж болно.

Backdoor

Системийг зохион бүтээгчид эсвэл засвар үйлчилгээ хийгчид зориуд үлдээсэн аюулгүй байдлын цоорхой. Ийм цоорхойг үлдээх шалтгаан нь үргэлж муу санаатай байдаггүй. Жишээлбэл, зарим үйлдлийн систем нь талбарын үйлчилгээний техникч эсвэл үйлдвэрлэгчийн засвар үйлчилгээний программистуудад зориулсан онцгой эрхтэй бүртгэлтэйгээр ирдэг.

Bootkit

Bootkit бол master boot record (MBR), volume boot record (VBR) эсвэл boot sector-ийг халдварлуулах чадвартай хортой программ юм. Bootkit нь системийг дахин асаасан ч идэвхтэй хэвээр үлддэг.

Boot sector

Диск бүрийн эхэнд байрлах, дискний архитектурыг (sector-ийн хэмжээ, cluster-ийн хэмжээ гэх мэт) тодорхойлдог sector. Эхлүүлэх (startup) дискний хувьд boot sector нь үйлдлийн системийг ачаалдаг программыг агуулдаг.

Boot virus

Хатуу диск эсвэл уян дискний boot sector-ийг халдварладаг вирус. Boot sector-ийн вирустэй дискээс ачаалах оролдлого хийвэл вирус санах ой дотор идэвхжинэ. Түүнээс хойш системээ ачаалах болгонд вирус санах ойд идэвхтэй байх болно.

Browser

Web browser (вэб хөтөч)-ийн товчилсон нэр. Вэб хуудсыг олж, харуулдаг программ хангамж.

Child process creation

Дэд процесс (child process) үүсгэх аливаа оролдлого.

Command-line

Командын мөрийн интерфэйсэд (command-line interface) хэрэглэгч командын хэлээр командуудаа дэлгэц дээрх зориулалтын талбарт шууд бичиж оруулдаг.

Cookie

Интернетийн салбарт cookie гэдгийг тус тусын компьютерийн тухай мэдээлэл агуулсан жижиг файл гэж тодорхойлдог. Сурталчлагчид эдгээр файлыг шинжилж, таны онлайн сонирхол, амтыг мөрдөхөд ашиглаж болно. Энэ салбарт cookie технологи одоо ч хөгжиж байгаа бөгөөд зорилго нь таны хэлсэн сонирхолд нийцүүлэн зарыг шууд чиглүүлэх явдал юм. Энэ нь олон хүнд хоёр талтай хөрвөх зэвсэг: нэг талаас, зөвхөн таны сонирхсон зарыг л харах тул үр дүнтэй бөгөөд хэрэгтэй. Нөгөө талаас, таныг хаашаа явж, юу дарахыг «мөрдөж», «дагаж» байна гэсэн үг. Нууцлалын талаар маргаан байдаг нь ойлгомжтой, олон хүн өөрийгөө «барааны код» (дэлгүүрийн касс дээр уншуулдаг баглаа боодол дээрх штрих код) шиг харж байгаад гомддог. Энэ үзэл хэтрүүлэг байж болох ч зарим тохиолдолд үнэн байдаг.

Credential access

Халдагч системд нэвтрэхийн тулд хэрэглэгчийн нэр, нууц үг зэрэг нэвтрэх мэдээллийг хулгайлна. Жишээ нь brute-force халдлага, зөвшөөрөлгүй нэвтрэлтийн эмзэг байдлыг ашиглах, password stealer.

Crimeware

Энэ ангилалд кибер гэмт хэргийг автоматжуулахад зориулсан техникүүд багтана. Жишээ нь nuclear exploit, мөн Trojan, bot зэрэг төрөл бүрийн хортой программ.

Customer

Өөрийн дэд бүтэц, систем эсвэл хэрэглэгчдээ хамгаалахын тулд Bitdefender-ийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг худалдан авч ашигладаг компани. Том үсгээр (Customer) бичсэн бол бүтээгдэхүүн дэх тодорхойлолтын дагуу энэ төрлийн компанийг заана. Мөн Partner гэснийг үзнэ үү.

Dialer

Dialer гэдэг нь компьютерийн модем ашиглан интернэтэд dial-up холболт үүсгэдэг программыг хэлнэ. Холболтыг урьдчилан тогтоосон утасны дугаар луу залгаж, олон улсын эсвэл нэмэгдэл төлбөртэй дотоодын дугаартай холбодог. Энэ программ нь орон нутгийн интернэт үйлчилгээ үзүүлэгчийг тойрч, зөвшөөрөлгүй холболт хийж болно. Зорилго нь хохирогчийн утасны төлбөрийг өсгөж, эцэст нь түүнд мөнгөний хохирол учруулах явдал юм.

Discovery

Халдагч нэвтэрч орсныхоо дараа цаашдын үйлдлээ шийдэхээсээ өмнө системүүд болон дотоод сүлжээний тухай мэдээлэл олж авахыг оролддог. Жишээ нь directory traversal exploit, HTTP directory traversal exploit.

Disk drive

Дискнээс өгөгдөл уншиж, дискэнд өгөгдөл бичдэг төхөөрөмж.

Хатуу диск (hard disk drive) нь хатуу дискийг уншиж, бичнэ.

Уян дискний (floppy) drive нь уян дискэнд хандана.

Disk drive нь дотор талын (компьютерийн дотор байрласан) эсвэл гадаад (компьютерт холбогддог тусдаа хайрцагтай) байж болно.

DKIM

DomainKeys Identified Mail — таны гарч буй и-мэйлийн агуулгыг хамгаалахын тулд дижитал гарын үсэг нэмдэг. DKIM тохируулах нь таны домэйний нэр хүндийг төрөл бүрийн үйлчилгээ үзүүлэгчдийн дэргэд сайжруулдаг.

Download

Өгөгдлийг (ихэвчлэн бүтэн файлыг) үндсэн эх сурвалжаас захын төхөөрөмж рүү хуулах. Энэ нэр томьёог ихэвчлэн онлайн үйлчилгээнээс файлыг өөрийн компьютер руу хуулах үйлдлийг тайлбарлахад хэрэглэнэ. Мөн сүлжээний файл серверээс сүлжээн дэх компьютер руу файл хуулахыг ч download гэж болно.

Downloader

Хүсээгүй эсвэл хортой зорилгоор агуулга татах үндсэн үүрэгтэй программын ерөнхий нэр.

Dynamic malware

Dynamic malware нь гүйцэтгэхээс өмнөх түвшинд ажилладаг төрөл бүрийн аюулыг хамруулдаг. Хортой программ нь олон хэлбэртэй (script, файл, URL гэх мэт) байж, нуух (obfuscation) болон илрэхээс сэргийлэх хүчтэй аргуудыг ашигладаг.

Egress

Data egress гэдэг нь өгөгдөл сүлжээнээс гаднах байршил руу дамжин гарч байгааг хэлнэ. Өгөгдөл гарах түгээмэл сувгуудад и-мэйл, вэб upload, cloud хадгалалт, зөөврийн хэвлэл (USB, CD/DVD эсвэл гадаад хатуу диск), FTP/HTTP дамжуулалт орно.

Email

Цахим шуудан. Орон нутгийн эсвэл дэлхийн сүлжээгээр компьютер дээр мессеж илгээдэг үйлчилгээ.

Endpoint

Endpoint гэдэг нь өөр төхөөрөмж, хэрэглэгч эсвэл сүлжээтэй харилцаж, мэдээлэл солилцох боломжтой физик болон виртуал аливаа төхөөрөмж юм. Ширээний компьютер, зөөврийн компьютер, сервер, виртуал машин нь endpoint-ийн жишээ.

Entity

GravityZone-ийн сүлжээний бүртгэлд (network inventory) харагдах тус тусын объект, ажлын ачаалал (workload) эсвэл байгууллагын бүлэг. Жишээ нь компани, хавтас, endpoint (физик болон виртуал машин), directory интеграцийн байгууллагын нэгж (organizational unit), контейнер, контейнер кластер.

Events

Программын илрүүлсэн үйлдэл эсвэл тохиолдол. Event нь хулганы товч дарах, товчлуур дарах гэх мэт хэрэглэгчийн үйлдэл, эсвэл санах ой дуусах гэх мэт системийн тохиолдол байж болно.

Exploit

Exploit гэдэг нь ерөнхийдөө компьютерт зөвшөөрөлгүй хандах аливаа арга, эсвэл системийг халдлагад өртөмтгий болгодог аюулгүй байдлын эмзэг байдлыг хэлнэ.

False positive

Шалгагч (scanner) халдваргүй файлыг халдвартай гэж буруу тодорхойлсон тохиолдол.

Filename extension

Файлын нэрийн сүүлийн цэгийн дараах хэсэг бөгөөд файлд ямар төрлийн өгөгдөл хадгалагдаж буйг заана.

Unix, VMS, MS-DOS зэрэг олон үйлдлийн систем файлын өргөтгөл ашигладаг. Ихэвчлэн нэгээс гурван үсэгтэй байдаг (зарим хуучин үйлдлийн систем гурваас илүүг дэмждэггүй). Жишээ нь C эх кодод «c», PostScript-д «ps», энгийн текстэд «txt».

Greyware

Хууль ёсны программ хангамж болон хортой программын завсрын ангилал. Эдгээр нь системийн бүрэн бүтэн байдалд нөлөөлдөг хортой программ шиг хор хөнөөлтэй биш ч, тэдгээрийн үйлдэл нь санаа зовоосон хэвээр бөгөөд өгөгдөл хулгайлагдах, зөвшөөрөлгүй ашиглагдах, хүсээгүй сурталчилгаа харуулах зэрэг нөхцөл байдалд хүргэдэг. Хамгийн түгээмэл greyware программууд нь spyware болон adware юм.

Heuristic

Шинэ вирусыг тодорхойлох дүрэмд суурилсан арга. Энэ шалгалт нь тодорхой вирусын signature-д найддаггүй. Heuristic шалгалтын давуу тал нь одоо байгаа вирусын шинэ хувилбарт хууртдаггүй явдал юм. Харин заримдаа энгийн программ дахь сэжигтэй кодыг илрүүлж, «false positive» гэж нэрлэгддэг буруу илрүүлэлт үүсгэж болно.

Initial access

Халдагч олон нийтэд нээлттэй вэб серверүүдийн эмзэг байдал зэрэг төрөл бүрийн аргаар сүлжээнд нэвтэрч орно. Жишээ нь information disclosure exploit, SQL injection exploit, drive-by download injection.

IP

Internet Protocol — TCP/IP протоколын багц дахь чиглүүлэх (routable) протокол бөгөөд IP хаяглалт, чиглүүлэлт, IP пакетыг хуваах, дахин угсрах үүргийг хариуцна.

IPFIX

Internet Protocol Flow Information Export — сүлжээний инженер, администраторууд router, probe болон бусад switch-ээс урсгалын (flow) мэдээлэл цуглуулж, дараа нь сүлжээний анализаторын тусламжтайгаар шинжлэх боломжийг олгодог IETF протокол. IPFIX стандарт нь IP урсгалын мэдээллийг экспортлогчоос цуглуулагч руу ямар хэлбэрээр форматлаж, дамжуулахыг тодорхойлдог.

Java applet

Зөвхөн вэб хуудас дээр ажиллахаар бүтээгдсэн Java программ. Вэб хуудас дээр applet ашиглахдаа applet-ийн нэр болон applet ашиглаж болох хэмжээ (урт, өргөнийг пикселээр) зааж өгнө. Вэб хуудас нээгдэхэд хөтөч applet-ийг серверээс татаж, хэрэглэгчийн машин (клиент) дээр ажиллуулдаг. Applet нь хатуу аюулгүй байдлын протоколоор зохицуулагддаг тул энгийн программаас ялгаатай.

Жишээлбэл, applet нь клиент дээр ажиллаж байгаа ч клиентийн машин дээр өгөгдөл унших, бичих боломжгүй. Түүнчлэн applet нь өөрийг нь үйлчилж буй домэйнээс л өгөгдөл унших, бичихээр хязгаарлагдсан.

Keylogger

Keylogger бол таны бичсэн бүхнийг бүртгэдэг программ.

Keylogger нь мөн чанараараа хортой биш. Ажилтан, хүүхдийн үйл ажиллагааг хянах зэрэг хууль ёсны зорилгоор ашиглаж болно. Гэвч кибер гэмт хэрэгтнүүд үүнийг хувийн мэдээлэл (жишээ нь нэвтрэх мэдээлэл, нийгмийн даатгалын дугаар) цуглуулах зэрэг хортой зорилгоор улам их ашиглаж байна.

Lateral movement

Халдагч гол бай руугаа хүрэхийн тулд сүлжээг судалж, ихэвчлэн олон системээр дамжин хөдөлнө. Зорилгодоо хүрэхийн тулд тусгай хэрэгсэл ашиглаж болно. Жишээ нь command injection exploit, Shellshock exploit, double extension exploit.

LSASS process protection

LSASS процесс нь нууц үгийн hash, аюулгүй байдлын тохиргоо зэрэг нууц мэдээллийг алдах өртөмтгий.

Macro virus

Баримт бичигт суулгасан макро хэлбэрээр кодлогдсон компьютерийн вирусын төрөл. Microsoft Word, Excel зэрэг олон программ хүчирхэг макро хэлийг дэмждэг.

Эдгээр программ баримт бичигт макро суулгаж, баримтыг нээх болгонд макро ажиллуулах боломж олгодог.

Mail client

И-мэйл клиент (e-mail client) бол и-мэйл илгээх, хүлээн авах боломж олгодог программ.

Malicious process

Зөвшөөрөлгүй нөөцөд хандаж чадах, сүйтгэгч программ.

Malware

Malware бол хор хөнөөл учруулах зорилгоор бүтээгдсэн программ хангамжийн ерөнхий нэр бөгөөд “malicious software” (хортой программ)-ын товчлол юм. Одоогоор бүх нийтээр хэрэглэгддэггүй ч вирус, Trojan Horse, worm, хортой зөөврийн кодыг нэрлэх ерөнхий нэр болгон ашиглах нь улам өргөжиж байна.

Malware signature

Malware signature бол бодит хортой программын жишээнээс авсан кодын хэсэг юм. Антивирус программ тэдгээрийг хээ тулгах (pattern-matching) замаар хортой программыг илрүүлэхэд ашигладаг.

Signature-ийг мөн халдвартай файлаас хортой кодыг устгахад ашигладаг.

Bitdefender Malware Signature Database нь Bitdefender-ийн хортой программ судлаачид цаг тутамд шинэчилдэг malware signature-ийн цуглуулга юм.

Memory

Компьютерийн дотоод хадгалах талбарууд. Memory гэдэг нэр томьёо чип хэлбэрээр байдаг өгөгдөл хадгалалтыг заадаг бол storage гэдэг үгийг соронзон хальс эсвэл диск дээр байх санах ойд хэрэглэдэг. Компьютер бүр тодорхой хэмжээний физик санах ойтой ирдэг бөгөөд үүнийг ихэвчлэн үндсэн санах ой буюу RAM гэж нэрлэдэг.

Non-heuristic

Энэ шалгалтын арга нь тодорхой вирусын signature-д тулгуурладаг. Non-heuristic шалгалтын давуу тал нь вирус мэт харагдах зүйлд хууртдаггүй, худал сэрэмжлүүлэг үүсгэдэггүй явдал юм.

Obsolete process creation

Хуучирсан аргуудыг ашиглан шинэ процесс үүсгэх оролдлого.

Packed programs

Шахалтын хэлбэртэй файл. Олон үйлдлийн систем, программ нь файлыг шахаж, санах ойд бага зай эзлэхээр болгох команд агуулдаг. Жишээлбэл, дараалсан арван хоосон зайтай (space) текст файл байлаа гэж бодъё. Энэ нь ердийн тохиолдолд арван байт хадгалалт шаардана.

Харин файл шахдаг программ хоосон зайнуудыг тусгай «хоосон зайн цуваа» тэмдэгтээр, араас нь солигдсон хоосон зайн тоогоор сольж болно. Энэ тохиолдолд арван хоосон зай ердөө хоёр байт шаардана. Энэ бол шахалтын олон аргын зөвхөн нэг нь.

Partner

Бусад байгууллагад зориулан Bitdefender-ийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг дахин худалдах, түгээх эсвэл удирдах эрх бүхий компани бөгөөд GravityZone-ийн бүтцэд Partner болон Customer компаниуд байж болно. Partner-т борлуулагч (reseller), түгээгч (distributor) эсвэл удирдлагатай үйлчилгээ үзүүлэгч (MSP) орж болно. Том үсгээр (Partner) бичсэн бол бүтээгдэхүүн дэх тодорхойлолтын дагуу энэ төрлийн компанийг заана. Мөн Customer гэснийг үзнэ үү.

Password stealer

Password stealer нь бүртгэлийн нэр болон холбогдох нууц үг зэрэг мэдээллийг цуглуулдаг. Хулгайлагдсан нэвтрэх мэдээллийг дараа нь бүртгэл булаах зэрэг хортой зорилгоор ашигладаг.

Path

Компьютер дээрх файл хүртэлх яг тодорхой заавар. Эдгээр зааврыг ихэвчлэн шатлалтай файлын системээр дээрээс доош тодорхойлдог.

Хоёр цэгийн хоорондох зам, жишээ нь хоёр компьютерийн хоорондох холбооны суваг.

Phishing

Нууц мэдээллийг залилан олж авах оролдлого. Ихэвчлэн хуурамч вэб сайтыг найдвартай мэт харагдуулж, хэрэглэгчийг хууран мэхлэх зорилгоор нууц үг, зээлийн картын, нийгмийн даатгалын болон банкны дансны дугаар зэрэг хувийн мэдээллээ шинэчлэхийг шаарддаг.

Policy rule violations

Дараах аюулын төрлүүд нь администраторын тодорхойлсон дүрмийн дагуух бодлогын зөрчлийг илэрхийлнэ:

• Restricted web category: хандсан вэб хаяг хориглосон вэб ангилалд багтана.
• Restricted web traffic: мэдээлсэн вэб урсгал хориглосон цагийн интервалд үүссэн.
• Restricted web address: хандсан вэб хаяг хэрэглэсэн бодлогын дагуу хориглогдсон.
• Restricted data access: өгөгдөл хамгаалах дүрэмд тохирох өгөгдлийн урсгалыг мэдээлсэн.
• Restricted application: хандсан программ хэрэглэсэн бодлогын дагуу хориглогдсон.
• Restricted email attachments: и-мэйл нь өөр өөр төрлийн хортой программтай олон хортой хавсралт агуулсан.
• Restricted content: и-мэйл нь хэрэглэсэн бодлогын дагуу хориглосон тэмдэгт мөр агуулсан.
• Restricted attachment type: и-мэйл нь хэрэглэсэн бодлогын дагуу хориглосон хавсралт агуулсан.
• Connected device: endpoint-д төхөөрөмж холбогдсон.
• Port scan attempt: порт шалгах (port scan) оролдлого илэрсэн.
• Network traffic initiated by process: гарч буй сүлжээний урсгал болон түүнийг эхлүүлсэн процесс хэрэглэсэн бодлогын дагуу хориглогдсон.
• Incoming network traffic: орж ирж буй сүлжээний урсгал хэрэглэсэн бодлогын дагуу хориглогдсон.

Polymorphic virus

Халдварладаг файл болгонд хэлбэрээ өөрчилдөг вирус. Тогтмол бинар хээгүй тул ийм вирусыг тодорхойлоход хэцүү.

Port

Компьютер дээрх төхөөрөмж холбох интерфэйс. Хувийн компьютерт олон төрлийн порт байдаг. Дотор талд диск драйв, дэлгэц, гар холбох хэд хэдэн порт, гадна талд модем, принтер, хулгана болон бусад захын төхөөрөмж холбох портууд бий.

TCP/IP болон UDP сүлжээнд логик холболтын төгсгөлийн цэг. Портын дугаар нь портын төрлийг заана. Жишээ нь 80-р порт HTTP урсгалд ашиглагддаг.

Potentially harmful application

Potentially harmful application бол системийн нөөц, гүйцэтгэлд нөлөөлөхөөс гадна таны хувийн болон ажлын өгөгдлийн аюулгүй байдлыг эрсдэлд оруулж болох олон хүсээгүй шинж чанар, үйлдэлтэй программ юм.

Potentially unwanted application (PUA)

Potentially Unwanted Application (PUA) бол компьютер дээр хүсээгүй байж болох, заримдаа үнэгүй программтай хамт ирдэг программ юм. Ийм программууд хэрэглэгчийн зөвшөөрөлгүйгээр суугдаж (үүнийг adware гэж бас нэрлэдэг) эсвэл хурдан суулгах багцад анхдагчаар орсон (зар дэмждэг) байж болно. Эдгээр программын боломжит нөлөө нь pop-up харуулах, үндсэн хөтөч дээр хүсээгүй toolbar суулгах, эсвэл арын дэвсгэрт хэд хэдэн процесс ажиллуулж компьютерийн гүйцэтгэлийг удаашруулах явдал юм.

Privilege escalation

Процессууд зөвшөөрөлгүй эрх болон нөөцөд хандах эрх олж авахыг оролдох.

Process Introspection

Эвдэрсэн эцэг процессууд дэд процесс үүсгэх оролдлогоос хамгаална.

Protection layers

GravityZone нь хамгаалалтыг модуль, үүргийн цуваагаар хангадаг бөгөөд тэдгээрийг хамтад нь protection layers (хамгаалалтын давхарга) гэнэ. Эдгээр нь Endpoint Protection (EPP) буюу үндсэн хамгаалалт, мөн төрөл бүрийн нэмэлт (add-on) гэж хуваагдана. Endpoint Protection-д Antimalware, Advanced Threat Control, Advanced Anti-Exploit, Firewall, Content Control, Device Control, Network Attack Defense, Power User, Relay орно. Нэмэлт хамгаалалтад Security for Exchange, Sandbox Analyzer зэрэг давхарга багтана.

Ransomware

Таныг компьютерээсээ түгжих эсвэл файл, программд хандахыг хаадаг хортой программ (золиос нэхэгч хортой программ). Ransomware нь компьютер эсвэл файлдаа дахин хандах боломжийг олгох decryption key-ийн оронд тодорхой хэмжээний төлбөр (золиос) шаарддаг.

Report file

Болсон үйлдлүүдийг жагсаасан файл. Bitdefender нь шалгасан зам, хавтас, шалгасан архив болон файлын тоо, хэдэн халдвартай болон сэжигтэй файл олдсоныг жагсаасан тайлангийн файл хөтөлдөг.

Rootkit

Rootkit бол системд администраторын түвшний хандалт олгодог программ хангамжийн хэрэгслийн багц юм. Энэ нэр томьёо анх UNIX үйлдлийн системд хэрэглэгдэж, халдагчдад администраторын эрх олгож, системийн администраторуудад харагдахгүйн тулд оршихуйгаа нуух боломж олгодог дахин эмхэтгэсэн хэрэгслүүдийг заадаг байсан.

Rootkit-ийн гол үүрэг нь процесс, файл, нэвтрэлт, лог (log)-уудыг нуух явдал юм. Тохирох программ хангамжийг агуулсан бол терминал, сүлжээний холболт, захын төхөөрөмжөөс өгөгдөл таслан авч болно.

Rootkit нь мөн чанараараа хортой биш. Жишээлбэл, систем болон зарим программ хүртэл rootkit ашиглан чухал файлаа нууж байдаг. Гэсэн ч ихэвчлэн хортой программыг нуух эсвэл халдагчийн системд байгааг далдлахад хэрэглэдэг. Хортой программтай хослуулан ашиглавал rootkit нь системийн бүрэн бүтэн байдал, аюулгүй байдалд ихээхэн заналхийлнэ. Тэд урсгалыг хянаж, системд backdoor үүсгэж, файл болон log-ийг өөрчилж, илрэхээс зайлсхийж чадна.

ROP emulation

Халдагч өгөгдлийн санах ойн хуудсуудыг гүйцэтгэх боломжтой болгохыг оролдож, дараа нь Return-Oriented Programming (ROP) аргаар гүйцэтгэхийг оролддог.

ROP illegal call

ROP аргаар кодын урсгалыг булаахыг оролдох бөгөөд системийн мэдрэмтгий функцийг дуудагчдыг баталгаажуулах замаар илрүүлнэ.

ROP make stack executable

ROP аргаар stack-ийг гэмтээхийг оролдох бөгөөд stack хуудасны хамгаалалтыг баталгаажуулах замаар илрүүлнэ.

ROP return stack

ROP аргаар кодыг stack дээр шууд гүйцэтгэхийг оролдох бөгөөд буцах хаягийн мужийг баталгаажуулах замаар илрүүлнэ.

ROP stack misaligned

ROP аргаар stack-ийг гэмтээхийг оролдох бөгөөд stack хаягийн зэрэгцүүлэлтийг баталгаажуулах замаар илрүүлнэ.

ROP stack pivot

ROP аргаар кодын урсгалыг булаахыг оролдох бөгөөд stack-ийн байршлыг баталгаажуулах замаар илрүүлнэ.

Script

Макро эсвэл batch файлын өөр нэр. Script бол хэрэглэгчийн оролцоогүйгээр гүйцэтгэж болох командуудын жагсаалт.

Shellcode EAF (Export address filtering)

Хортой кодын DLL экспортоос системийн мэдрэмтгий функцэд хандах оролдлого.

Shellcode execution

Shellcode ашиглан шинэ процесс үүсгэх эсвэл файл татах оролдлого.

Shellcode loadLibrary

Shellcode ашиглан сүлжээний замаар код гүйцэтгэх оролдлого.

Shellcode thread

Шинээр үүсгэсэн thread-үүдийг баталгаажуулах замаар хортой код шахах (inject) оролдлого.

Spam

Электрон хог шуудан эсвэл newsgroup дахь хог нийтлэл. Ерөнхийдөө хүсээгүй аливаа и-мэйлийг хэлнэ.

Spyware

Хэрэглэгчийн интернэт холболтоор дамжуулан түүний мэдэлгүйгээр, ихэвчлэн сурталчилгааны зорилгоор мэдээлэл нууцаар цуглуулдаг аливаа программ хангамж. Spyware программууд ихэвчлэн интернэтээс татаж авах боломжтой freeware эсвэл shareware программын далд бүрэлдэхүүн хэсэг болж ирдэг. Гэсэн ч shareware, freeware программуудын дийлэнх нь spyware агуулдаггүйг тэмдэглэх хэрэгтэй. Суулгагдсаны дараа spyware нь хэрэглэгчийн интернэт дэх үйл ажиллагааг хянаж, мэдээллийг арын дэвсгэрт өөр хүнд дамжуулдаг. Spyware нь и-мэйл хаяг, тэр байтугай нууц үг, зээлийн картын дугаарыг ч цуглуулж чадна.

Spyware нь Trojan horse-той төстэй: хэрэглэгчид өөр юм суулгахдаа мэдэлгүйгээр бүтээгдэхүүнийг суулгачихдаг. Spyware-ийн хохирогч болох нэг түгээмэл арга бол өнөө үед байдаг зарим peer-to-peer файл солилцох программыг татаж авах явдал юм.

Ёс зүй, нууцлалын асуудлаас гадна spyware нь компьютерийн санах ойн нөөцийг ашиглаж, мөн хэрэглэгчийн интернэт холболтоор мэдээллийг spyware-ийн эзэн рүү буцаан илгээхэд сүлжээний зурвасын өргөнийг (bandwidth) идэж хэрэглэгчээс хулгайлдаг. Spyware нь санах ой болон системийн нөөцийг ашигладаг тул арын дэвсгэрт ажиллах программууд системийг гацаах, ерөнхийдөө тогтворгүй болгоход хүргэж болно.

Startup items

Энэ хавтсанд оруулсан аливаа файл компьютер асах үед нээгдэнэ. Жишээ нь асах үеийн дэлгэц, компьютер анх асахад тоглох дууны файл, сануулагч хуанли эсвэл програмууд startup items байж болно. Ихэвчлэн файлыг өөрийг нь биш, файлын alias-ыг энэ хавтсанд байрлуулдаг.

STIX and TAXII

STIX (Structured Threat Information Expression) болон TAXII (Trusted Automated Exchange of Indicator Information) нь кибер халдлагаас урьдчилан сэргийлэх, түүнийг бууруулахад чиглэсэн стандартууд юм. Эдгээр стандарт нь өөрсдөө программ хангамж биш, харин программ хангамжийн ашиглаж болох техникийн үзүүлэлт юм. STIX болон TAXII-г хамтад нь ашигласнаар аюулын мэдээллийг өөрийн хамт олон, үе тэнгийнхэнтэйгээ илүү хялбар хуваалцах боломжтой.

Suspicious files and network traffic

Сэжигтэй файл гэдэг нь нэр хүнд нь эргэлзээтэй файлууд юм. Энэ зэрэглэлийг олон хүчин зүйл тодорхойлох бөгөөд тэдгээрийн дотор дижитал гарын үсэг байгаа эсэх, компьютерийн сүлжээнд тохиолдох тоо, ашигласан packer зэрэг орно. Сүлжээний урсгал хэвийн хэв маягаас гажвал сэжигтэй гэж үзнэ. Жишээ нь найдваргүй эх сурвалж, ер бусын порт руу холбогдох хүсэлт, зурвасын өргөний ашиглалт нэмэгдэх, санамсаргүй холболтын цаг гэх мэт.

System tray

Windows 95-аас эхлэн нэвтэрсэн system tray нь Windows-ийн taskbar-д (ихэвчлэн доод талд, цагны хажууд) байрлах бөгөөд факс, принтер, модем, дууны хэмжээ гэх мэт системийн функцэд хялбар хандах жижиг дүрсүүдийг агуулдаг. Дүрс дээр давхар товшиж эсвэл баруун товчоор дарж дэлгэрэнгүй мэдээлэл болон удирдлагыг үзнэ.

Targeted attacks

Голдуу санхүүгийн ашиг олох эсвэл нэр хүндийг гутаах зорилготой кибер халдлага. Бай нь хувь хүн, компани, программ хангамж эсвэл систем байж болох бөгөөд халдлага хийхээс өмнө сайтар судалдаг. Эдгээр халдлага урт хугацаанд, үе шаттайгаар, нэг буюу хэд хэдэн нэвтрэх цэгээр дамжин хэрэгждэг. Үүнийг анзаарахад хэцүү бөгөөд ихэнхдээ хохирол аль хэдийн учирсны дараа л мэдэгддэг.

TCP/IP

Transmission Control Protocol/Internet Protocol — интернэтэд өргөн хэрэглэгддэг, төрөл бүрийн техник хангамжийн архитектур, үйлдлийн системтэй, харилцан холбогдсон компьютерийн сүлжээнүүдийн хооронд харилцаа холбоог хангадаг сүлжээний протоколуудын багц. TCP/IP нь компьютерууд хэрхэн харилцахыг, мөн сүлжээнүүдийг хэрхэн холбож, урсгалыг хэрхэн чиглүүлэх конвенцийг агуулдаг.

Trojan

Хор хөнөөлгүй программ мэт дүр эсгэдэг сүйтгэгч программ. Вирусаас ялгаатай нь Trojan horse өөрийгөө хуулбарладаггүй ч адилхан сүйтгэгч байж болно. Trojan horse-ийн хамгийн зальтай нэг төрөл нь компьютерээс вирус арилгана гэж мэдэгдэж байгаад үнэндээ компьютерт вирус оруулдаг программ юм.

Энэ нэр томьёо Гомерын «Илиада»-д гардаг түүхээс гаралтай: грекчүүд дайснууддаа болох тройчуудад энхийн бэлэг болгон асар том модон морь өгдөг. Харин тройчууд морийг хотын хэрмийн дотор чирж оруулсны дараа Грекийн цэргүүд морины хөндий хэвлийгээс сэм гарч, хотын хаалгыг нээж, нөхдөө дотогш нь оруулан Трояг эзэлдэг.

Update

Программ хангамж эсвэл техник хангамжийн бүтээгдэхүүний хуучин хувилбарыг орлохоор бүтээсэн шинэ хувилбар. Нэмж хэлэхэд, шинэчлэлтийн суулгах горим нь хуучин хувилбар таны компьютер дээр аль хэдийн суугдсан эсэхийг ихэвчлэн шалгадаг; суугаагүй бол шинэчлэлтийг суулгах боломжгүй.

Bitdefender нь өөрийн update модультай бөгөөд шинэчлэлтийг гараар шалгах, эсвэл бүтээгдэхүүнийг автоматаар шинэчлүүлэхийг зөвшөөрөх боломжийг олгодог.

VBScript generic

VBScript-ийг ашиглах оролдлого.

Virus

Таны мэдэлгүйгээр компьютер дээр ачаалагдаж, таны хүслийн эсрэг ажилладаг программ эсвэл кодын хэсэг. Ихэнх вирус өөрийгөө хуулбарлаж чадна. Бүх компьютерийн вирус хүний гараар бүтээгдсэн. Өөрийгөө дахин дахин хуулбарлаж чадах энгийн вирусыг бүтээх нь харьцангуй хялбар. Ийм энгийн вирус ч аюултай, учир нь ашиглах боломжтой бүх санах ойг хурдан идэж, системийг зогсоодог. Үүнээс ч аюултай төрөл нь сүлжээгээр дамжин өөрийгөө дамжуулж, аюулгүй байдлын системийг тойрч чаддаг вирус юм.

Virus signature

Вирусын бинар хээ бөгөөд антивирус программ вирусыг илрүүлж, устгахад ашигладаг.

Web fraud

Web fraud нь фишингээс гадна бусад залилангийн төрлүүдийг багтаана. Жишээ нь хувийн мэдээлэл шууд асуудаггүй ч хууль ёсны бизнес мэт дүр эсгэж, хүмүүсийг хууран мэхэлж өөртэй нь худалдаа хийлгэн ашиг олох гэсэн хуурамч компаниудыг төлөөлсөн вэб сайтууд.

Web malware

Web malware бол вэб хуудас болон вэб сервер дээр ажиллах хортой зорилгоор бүтээсэн программ хангамж. Ийм вэб хуудас таны компьютер руу хортой программ агуулах, түгээх, бүр татаж оруулж ч болно.

Worm

Сүлжээгээр өөрийгөө дамжуулж, явсаар өөрийгөө хуулбарладаг программ. Бусад программд өөрийгөө хавсаргаж чадахгүй.