Хуурамч антивирусын халдварыг гараар хэрхэн устгах вэ?

Энэ нийтлэл хуурамч антивирусын халдварыг гараар хурдан устгах алхам алхмаар заавар юм. Мөн хуурамч антивирус хэрхэн ажилладаг, түүнийг хэрхэн танихыг тайлбарлана.

Хуурамч антивирус программыг хэрхэн таних вэ?

Хуурамч хамгаалалтын программ (rogue security software) хийдэг этгээдүүд аюулгүй байдлын шинэчлэлт санал болгосон, жинхэнэ мэт харагдах гарч ирэх цонх (pop-up) бүтээдэг. Ийм цонх таныг интернэтээр аялж байхад дэлгэцэн дээр гарч ирж болно. Эдгээр нь вэб хуудсан дээр «анхааруулга» хэлбэрээр гарч, таны системд «халдвар орсон» гэж мэдэгддэг.

Гарч ирэх цонхон дахь «шинэчлэлт», «анхааруулга» нь программ суулгахаар дарах, санал болгосон шинэчлэлтийг зөвшөөрөх, эсвэл хүсээгүй вирус, тагнуулын программыг устгах гэх мэт ямар нэг үйлдэл хийхийг танаас шаарддаг. Дармагц хуурамч хамгаалалтын программ таны компьютер руу татагдана.

Ихэнх нь Trojan horse (троян) бүрэлдэхүүнтэй бөгөөд хэрэглэгчийг хуурч суулгуулдаг. Троян бол компьютерийг дотроос нь гэмтээдэг хортой программын нэг төрөл бөгөөд дараах зүйлсийн дүрд хувирсан байж болно:

• Хөтчийн нэмэлт эсвэл өргөтгөл (ихэвчлэн toolbar)
• И-мэйлд хавсаргасан зураг, дэлгэц амраагч (screensaver) эсвэл архив файл
• Тодорхой видео тоглуулахад «шаардлагатай» мультимедиа кодек
• Peer-to-peer сүлжээгээр түгээгдэж буй программ
• Үнэгүй онлайн хортой программ шалгах үйлчилгээ

Эдгээр бүх файл .exe өргөтгөлтэй, өөрөөр хэлбэл ажиллуулах файл байдаг. Ажиллуулмагц халдвар автоматаар тархана.

Хуурамч антивирусыг хэрхэн устгах вэ?

Компьютер тань хуурамч антивирусаар халдварласан бол хортой программыг устгахад туслах тодорхой зааврыг доор бэлтгэлээ.

1. Компьютерээ Safe Mode with Networking горимд дахин асаах

Энэ горимд Windows зөвхөн үндсэн үйлчилгээнүүдийг ачаалдаг тул ихэнх тохиолдолд хортой программ идэвхгүй байна. Энэ нь үйлдлийн системийн оношлогооны горим тул ихэнх программ, тэр дундаа таны хамгаалалтын программ ажиллахгүй гэдгийг санаарай.

Windows 7 дээр Safe Mode with Networking горимд дахин асаах

1. 1Компьютерээ дахин асаана.
2. 2Microsoft Windows ачаалж эхлэхээс өмнө F8 товчийг хэд хэдэн удаа дарна. Advanced boot options гэсэн текст цэс гарч иртэл F8-ийг секунд тутамд дарна.
3. 3Safe Mode with Networking-ийг сонгоно.

Windows 8, 10, 11 дээр Safe Mode with Networking горимд дахин асаах

1. 1Гарын Windows товч + C товчийг дарна.
2. 2Дэлгэцийн баруун талд шинэ цэс гарч ирнэ. Settings (Тохиргоо)-ийг дарна.
3. 3Power-ийг дараад, гар дээрх Shift товчийг дарсан чигтээ Restart-ийг дарна.
4. 4Troubleshoot-ийг дарна.
5. 5Advanced Options-ийг дарна.
6. 6Startup Settings-ийг дарна.
7. 7Restart-ийг дарна.
8. 8Safe Mode with Networking-ийг идэвхжүүлэхийн тулд гар дээрх 5-ыг дарна. Windows Safe Mode with Networking горимд асна.

Windows 10, 11 дээр компьютерээ Safe Mode with Networking горимд дахин асаах дэлгэрэнгүй зааврыг Microsoft-ийн доорх холбоосоос үзнэ үү:
https://support.microsoft.com/en-us/windows/start-your-pc-in-safe-mode-in-windows-92c27cff-db89-8644-1ce4-b3e5e56fe234

Нэвтрэх дэлгэц гарч ирэхэд Administrator дансыг сонгоно. Safe Mode-ийг үргэлжлүүлэн ашиглах эсвэл system restore хийх сонголттой мэдээллийн цонх гарч ирнэ. Safe Mode with Networking-ийг үргэлжлүүлэхийн тулд YES-ийг дарна.

2. Халдвартай файлыг гараар олж устгах

Windows-ийн хэрэглэгчийн данс руугаа зөв нэвтэрсний дараа дараах программыг татаж авна: Autoruns for Windows. Энэ хэрэгсэл компьютер дээрх хортой программыг олоход тусална.

Файлыг хадгалаад архивын агуулгыг задална (Autoruns.zip дээр баруун товч дараад Extract here-ийг сонгоно, эсвэл хавтас дээр давхар дарж нээнэ).

Хавтас дотор Autoruns, Autorunsc гэсэн хоёр .exe файл байна. Autoruns нэртэй файл дээр баруун товч дараад Run as Administrator-ийг сонгоно.

Программ нээгдэж, таны систем дээр ажиллаж буй программуудын жагсаалтыг харуулна.

Autoruns дээр цонхны дээд хэсгийн хоёр дахь таб болох Logon-ийг олж дарна.

Хуудсыг доош гүйлгэж, Autoruns Entry хэсгээс файлын нэрсийг шалгана. Ихэнх тохиолдолд хортой программ санамсаргүй нэртэй байх бөгөөд Description, Publisher хэсэгт ямар ч мэдээлэлгүй байдаг. Image Path хэсгээс дараах байршилд байгаа файлуудыг шалгана:

• C:\Users\
• C:\Users\"Random Folder"
• C:\Users\"Computer User"\AppData\Local\
• C:\Users\"Computer User"\AppData\Local\Temp
• C:\Users\"Computer User"\AppData\Local\"Random Folder"
• C:\Users\"Computer User"\AppData\Roaming\
• C:\Users\"Computer User"\AppData\Roaming\"Random Folder"
• C:\ProgramData\
• C:\ProgramData\"Random Folder"

("Computer User" — таны Windows-ийн хэрэглэгчийн нэр, "Random Folder" — санамсаргүй нэртэй хавтас.)

Ихэнх тохиолдолд хортой программ Autoruns-д HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run гэж харагдах registry түлхүүрийн доор байрладаг.

Image Path хэсгээс файлын өргөтгөлийг мөн шалгана. Энэ нь дараах өргөтгөлүүдийн нэг байна: .exe, .dll, .com, .bat, .dat, .lnk, .js.

Сэжигтэй файлыг олсны дараа түүн дээр баруун товч дараад Jump to Folder-ийг сонгоно. Компьютер дээрх хортой программын байршлыг харуулсан цонх автоматаар нээгдэнэ.

Файлыг устгахын тулд эхлээд файл дээр баруун товч дараад Delete-ийг сонгоно. Дараа нь Autoruns цонх руу буцаж, сэжигтэй файл дээр баруун товч дараад Jump to Entry-г сонгоно. Ингэхэд registry editor цонх нээгдэж, хортой программыг ачаалдаг registry түлхүүрийг харуулна.

Тухайн бичлэгийг нээхэд registry түлхүүр анхнаасаа сонгогдсон байна. Одоо зөвхөн тэр registry түлхүүр дээр баруун товч дараад Delete-ийг сонгож устгахад л үлдлээ.

Үүний дараа registry editor болон Autoruns-ийг хааж, Recycle Bin (Хогийн сав)-ээ хоослоно.

3. Бүх сэргээх цэгийг (restore points) устгах

Компьютер халдвартай байх хугацаанд дор хаяж нэг сэргээх цэг үүссэн байх магадлал өндөр. Энэ нь компьютерээ өмнөх төлөвт нь сэргээвэл хортой программ буцаж ирнэ гэсэн үг.

Халдварын бүх ул мөрийг бүрэн арилгахын тулд бүх сэргээх цэгээ мөн устгах хэрэгтэй.

Үүний тулд дараах алхмыг хийнэ:

1. 1Control Panel-ийг нээгээд System and Security-г сонгож, System-ийг дарна.
2. 2System цонхны зүүн талаас System protection-ийг дарна.
3. 3Administrator-ийн зөвшөөрөл шаардвал Yes-ийг дарна.
4. 4System Properties цонх нээгдэнэ. Цонхны дээд хэсэгт System Protection таб сонгогдсон байх ёстой.
5. 5Configure товчийг дарна.
6. 6Дээд хэсэгтээ Restore Settings гэсэн шинэ цонх нээгдэнэ. Цонхны доод хэсгээс Delete all restore points-ийг олоод, хажууд нь байгаа Delete товчийг дарна.
7. 7Устгахыг баталгаажуулахын тулд Continue-г дарж, асуухад Close товчийг дарна.
8. 8Бусад цонхыг хаахын тулд OK-г дарна.

Одоо бүх сэргээх цэг устсан тул компьютерээ халдвартай байсан өмнөх төлөвт нь буцаах эрсдэлийг арилгалаа.

4. Компьютерээ Normal Mode (энгийн горим)-д дахин асаах

Хэрэглэгчийн данс руугаа нэвтэрч, системийн ажиллагааг ажиглана. Энэ үе шатанд хуурамч антивирусын халдвар бүрэн арилсан байх ёстой.